Miażdżyca – komu grozi? Zalecenia żywieniowe

Proces toczący się w naczyniach początkowo nie daje żadnych objawów, z biegiem czasu rozwija się, by w piątej dekadzie życia u mężczyzn, a po menopauzie u kobiet dawać dolegliwości znacząco obniżające komfort życia. Warto więc regularnie kontrolować poziom cholesterolu i triglicerydów.

Cholesterol – kiedy jest zły?

Cholesterol to mówiąc dosłownie całkowita ilość tłuszczu krążącego we krwi. Składa się on z kilku frakcji: cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL i cholesterolu LDL. Jest on potrzebny organizmowi do dobrego trawienia, do wydzielania hormonów (głównie płciowych), budowy błon komórkowych, a także do produkcji oraz zdolności przyswajania witaminy D. Jednak jeśli pojawia się w zbyt dużej ilości potrafi odkładać się na ścianach tętnic w postaci tzn. blaszki miażdżycowej.

Wraz z postępem odkładania się złogów dochodzi do zwężenia światła naczyń krwionośnych, co nazywane jest procesem miażdżycowym. Może również dojść do rozpadu blaszki, co wiąże się z wystąpieniem owrzodzenia miażdżycowego. Miażdżyca najczęściej dotyka średnie i duże rozmiarem tętnice, odkłada się więc zwykle w tętnicach wieńcowych serca, szyjnych zaopatrujących mózg w krew oraz tętnicach doprowadzających krew do kończyn dolnych.

Normy laboratoryjne:
Cholesterol całkowity:  138-200 mg/dl
Cholesterol LDL: poniżej 135 mg/dl
Cholesterol HDL: dla mężczyzn: 35-70 mg/dl (0,9-1,8 mmol/l),a dla kobiet: 40-80 mg/dl

 

Pierwsze objawy miażdżycy

Proces toczący się w naczyniach początkowo nie daje żadnych objawów, z biegiem czasu rozwija się, by w piątej dekadzie życia u mężczyzn, a po menopauzie u kobiet dawać dolegliwości znacząco obniżające komfort życia. Warto więc regularnie kontrolować poziom cholesterolu i triglicerydów.

Pierwszymi z objawów, które powinno się uznać za niepokojące są: ciągłe zmęczenie, problemy
z koncentracją, bóle w okolicy mostka, drętwienie nóg. Niekiedy złogi cholesterolowe odkładają się
w skórze, a można je zauważyć jako żółte zgrubienia w okolicach łokcia, powiek, w okolicy klatki piersiowej.

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia miażdżycy tętnic możemy podzielić na niemodyfikowalne, czyli takie, na które nie mamy wpływu oraz modyfikowalne. Do pierwszych możemy zaliczyć:
Podatność na wystąpienie choroby, uwarunkowania genetyczne,
Budowa naczyń krwionośnych,
Wiek- kobiety w okresie menopauzy, mężczyźni w okolicy 50 roku życia,
Hipertriglicerydemia,
Hipercholesterolemia,
Upośledzona tolerancja glukozy.
Druga grupa czynników, na które natomiast mamy wpływ to:
Nadciśnienie tętnicze,
Cukrzyca,
Dieta bogata w tłuszcze zwierzęce,
Palenie tytoniu,
Mała aktywność fizyczna,
Nadwaga lub otyłość,
Zaburzenia krzepnięcia krwi,
Zwiększone stężenie tak zwanego „złego cholesterolu” – LDL-C i trójglicerydów,
Krążące we krwi przeciwciała, których produkcja występuje w czasie infekcji wirusowych, bądź w przebiegu chorób autoimmunologicznych.

Dodatkowo, niedobory żywieniowe mają ogromny wpływ na rozwój choroby. Mowa o niedoborze błonnika, żelaza, chromu, selenu, magnezu, witaminy C.

Co jeść, a czego unikać?

Należy zastosować dietę tzw. cholesterolową i niskotłuszczową.
ograniczyć lub wyeliminować spożycie słodyczy, jasnego pieczywa, białego ryżu, alkoholu,
wyeliminować palenie tytoniu,
wybierać chude mięsa- z indyka, kurczaka, królika i cielęce,
wyeliminować tłuste gatunki mięs oraz wędlin, podroby, czerwone mięso,
ograniczyć spożycie pełnotłustego mleka, twarogu, margaryny,wprowadzić pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane oraz kasze, które są bogate w błonnik pokarmowy,
olej kukurydziany, słonecznikowy- zawierają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 – zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego, złego LDL w surowicy, zmniejszają skłonności do zakrzepów,
olej rzepakowy, lniany, orzechy ziemne i włoskie zawierają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, które hamują powstawanie zakrzepów, zmniejszają stężenie trójglicerydów,
zwiększyć spożycie ryb, przynajmniej 2 razy w tygodniu filet z dorsza, lina, łososia morskiego, sandacza,
zwiększyć spożycie świeżych owoców i warzyw- zawarty w nich błonnik obniża stężenie cholesterolu we krwi,
jajka jeść maksymalnie 2 razy w tygodniu,
tłuste śmietany zastąpić jogurtem naturalnym lub mlekiem z zawartością tłuszczy do 2%.

Należy zwrócić również uwagę na sposób przygotowywania potraw. Wybierajmy gotowanie, gotowanie na parze, duszenie, grillowanie, pieczenie w folii. Tłuszcz powinien być dodawany do potraw na zimno.

Aktywność fizyczna nawet w wymiarze 20 minut dziennie sprzyja utracie lub stabilizacji masy ciała, poza tym zmniejsza ryzyko odkładania się blaszki miażdżycowej.

Nieleczona miażdżyca może w krótkim czasie doprowadzić do wielu powikłań, jak zawał serca, amputacja kończyny, udar mózgu. Warto regularnie badać poziom cholesterolu oraz zwrócić uwagę na polepszenie swojego trybu życia celem zapobiegania szkodliwym objawom choroby.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *